Үндэсний төлбөрийн тэнцэтгэл гэдэг нь гадаадын бусад улс орон болон тус улсын хооронд явагдаж байгаа бүх ажил гүйлгээний нийлбэр юм.
Урсгал тооцоо: Энэ нь дараах нөхцөлүүдээс бүрддэг үндэсний олон улс дахь төлбөрийн тэнцэтгэлийн нэгэн хэсэг юм.
1. Ойрын хугацаанд үйлдвэрлэгдсэн бараа үйлчилгээний импорт болон экспортууд
3. Цэвэр шилжүүлгэ
Жишээ:
Хөрөнгийн тооцоо: Энэ нь дараах хоёр хүчин зүйлийн хоорондох харьцааг хэмждэг:
1) Тухайн улсын санхүүгийн /хувьцаа, бонд гэх мэт/ хөрөнгөний худалдаанд үүсэх гадаадын мөнгөн урсгалын орлого болон
2) Гадаадын хөрөнгийг худалдан авахал үүсэх төлбөр
- Тооцооны илүүтэй ч тэд хөрөнгийг хадгалахын оронд худалдан авдаг
-Чек нь бас хөрөнгийн тооцооны нэгэн хэлбэр юм.
Жишээ:
Албаны нөөцийн тооцоо: төлбөрийн тооцооны тэнцэтгэлийн цэвэр хомсдол болон илүүдэлийг үүсгэх үндэсний төв банкны эзмшиж байгаа гадаадын валют юм:- төлбөрийн тэнцэлийн хомсдол нь: албаны нөөцийн нэхэмжлэл нь урсгал тооцоотой нөөцийн тооцоог/гадаад валютын хэмжээг/ тэнцүүлэхийн тулд капиталийн буюу санхүүгийн тооцоонд үүсдэг үүзэгдэл.
- төлбөрийн тооцооны илүүдэл: албаны нөөцийн хувьцаанд нэмэгдэх төлбөрийн өглөг юм.
Урсгал тооцоо: Энэ нь дараах нөхцөлүүдээс бүрддэг үндэсний олон улс дахь төлбөрийн тэнцэтгэлийн нэгэн хэсэг юм.
1. Ойрын хугацаанд үйлдвэрлэгдсэн бараа үйлчилгээний импорт болон экспортууд
АНУ-ын экспорт: кредит тал-гадаадын валютыг олж эзэмших үйл ажиллагаа(АНУ-д төлөгдсөн төлбөр)2. Цэвэр хөрөнгө оруулалтын орлого
АНУ-ын импорт: дебет тал- гадаадын валютын нөөцийг багасгадаг(АНУ-аас гадагшаа төлөх төлбөр)
3. Цэвэр шилжүүлгэ
Жишээ:
- Хятадын пүүс АНУ-ын армид 1 сая долларын үнэ бүхий улаан манжин худалддаг
- BMW Германаас АНУ-д машин тээввэрлэх тээвэрлэлтэнд АНУ-д 1 сая доллар төлдөг.
Хөрөнгийн тооцоо: Энэ нь дараах хоёр хүчин зүйлийн хоорондох харьцааг хэмждэг:
1) Тухайн улсын санхүүгийн /хувьцаа, бонд гэх мэт/ хөрөнгөний худалдаанд үүсэх гадаадын мөнгөн урсгалын орлого болон
2) Гадаадын хөрөнгийг худалдан авахал үүсэх төлбөр
- Тооцооны илүүтэй ч тэд хөрөнгийг хадгалахын оронд худалдан авдаг
-Чек нь бас хөрөнгийн тооцооны нэгэн хэлбэр юм.
Жишээ:
- АНУ-ын бизнесмэн Andre Prenoor Малайзад өөрийн ажлыг гүйцэтгэхээр 50 сая доллараар хөрөнгө оруулав
- Хөрөнгө оруулагч 5 ширхэг 10000 долларын үнэ бүхий хөрөнгийн бонд худалдан авав.
Албаны нөөцийн тооцоо: төлбөрийн тооцооны тэнцэтгэлийн цэвэр хомсдол болон илүүдэлийг үүсгэх үндэсний төв банкны эзмшиж байгаа гадаадын валют юм:- төлбөрийн тэнцэлийн хомсдол нь: албаны нөөцийн нэхэмжлэл нь урсгал тооцоотой нөөцийн тооцоог/гадаад валютын хэмжээг/ тэнцүүлэхийн тулд капиталийн буюу санхүүгийн тооцоонд үүсдэг үүзэгдэл.
- төлбөрийн тооцооны илүүдэл: албаны нөөцийн хувьцаанд нэмэгдэх төлбөрийн өглөг юм.
